Inhalacje w przezwyciężaniu objawów pocovidowych

Lek med. Rina Vasiléc, endokrynolog, doktorant na Uniwersytecie w Santiago de Compostela, Hiszpania

Po wyzdrowieniu: Konsekwencje długiego COVID

Zakażenie COVID-19 wywołane wirusem SARS-CoV-2 wywarło głęboki wpływ na społeczność globalną, stanowiąc wyzwanie dla systemów opieki zdrowotnej i zmieniając codzienne życie ludzi. Choć głównym przedmiotem uwagi była ostra faza choroby, poważnym problemem stają się objawy utrzymujące się po wyzdrowieniu.

Faza choroby następująca po fazie ostrej jest często określana jako „długi Covid” lub „zespół postcovidowy” (ang. Post-acute COVID Syndrome – PACS). Utrzymywanie się objawów ze strony układu oddechowego u osób, które wyzdrowiały po ostrej infekcji COVID-19, przypisuje się prawdopodobnemu działaniu wirusa atakującego głównie tkanki oskrzeli i płuc. To specyficzne ukierunkowanie może prowadzić do zmian strukturalnych i funkcjonalnych, których ustąpienie może zająć dłuższy czas.

Hiszpańscy badacze (Moreno-Pérez i in., 2021) odkryli, że około 50% pacjentów z Covid-19 doświadczyło objawów, takich jak zmęczenie, duszność, dolegliwości neurologiczne i lęk, utrzymujących się trzy miesiące po wystąpieniu choroby. Doniesienia wskazują również, że podczas badań rentgenowskich u 64% pacjentów stwierdzono nieprawidłowości w płucach, przy czym u 50% pacjentów w ciągu pierwszych trzech miesięcy po chorobie zaobserwowano zmniejszoną pojemność płuc i osłabienie mięśni oddechowych (Halpin i in., 2021; Tenforde i in. in., 2020). Dane kliniczne ogólnie wskazują na obecność duszności u 42,6–65,6% osób, które przeszły Covid-19, utrzymującą się do 4–6 miesięcy lub dłużej (Carvalho-Schneider i in., 2021; Carfì i in., 2020; Wang i in., 2020).

Płuca odgrywają kluczową rolę w dotlenianiu całego organizmu, a w szczególności mózgu, co oznacza, że utrzymujące się problemy z oddychaniem mogą prowadzić do dysfunkcji poznawczych, takich jak deficyty uwagi i dezorientacja. Problemy te mogą mieć znaczący wpływ na samopoczucie psychiczne i relacje międzyludzkie. Co więcej, utrzymujące się objawy, takie jak duszność i zmęczenie, mogą poważnie upośledzić zdolność do pracy, wpływając zarówno na funkcjonowanie fizyczne, jak i psychiczne. Dlatego osoby zmagające się z PACS wymagają kompleksowej opieki medycznej.

Terapia inhalacyjna dla zdrowia układu oddechowego

Chociaż pandemia Covid-19 stanowi sytuację nową i bezprecedensową, utrzymujące się objawy PACS ze strony układu oddechowego są zaskakująco podobne do objawów występujących w przypadku przewlekłych chorób płuc, takich jak astma i przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP). Ze względu na te podobieństwa eksperci medyczni popierają ideę leczenia długotrwałych objawów COVID-19 według tych samych wytycznych (oświadczenie Europejskiego Towarzystwa Chorób Układu Oddechowego, 2022). Jednym z kluczowych punktów opieki pulmonologicznej jest terapia inhalacyjna, zwłaszcza z wykorzystaniem takich urządzeń jak nebulizatory czy inhalatory, dlatego też idea regularnych inhalacji w zwalczaniu duszności i innych objawów zyskała ogromną popularność.

Nebulizator to urządzenie medyczne przeznaczone do przekształcania płynnych leków w drobną mgiełkę (aerozol) przy użyciu sprężonego powietrza, technologii ultradźwiękowej lub membran siatkowych. Pacjenci wdychają mgłę przez maskę lub ustnik, dzięki czemu lek może przedostać się bezpośrednio do płuc i dróg oddechowych.

Nebulizatory są często stosowane w leczeniu różnych schorzeń układu oddechowego, takich jak astma, POChP, a ostatnio także uporczywych objawów ze strony układu oddechowego po chorobie Covid-19.

Rola nebulizatora w procesie powrotu do zdrowia

Ogólnie rzecz biorąc, terapia nebulizacyjna ma kilka konkretnych zalet, w tym:

• Bezpośrednie dostarczanie leku: Inhalacje dostarczają lek bezpośrednio do dolnych dróg oddechowych i płuc.

• Szybkie działanie: Leki podawane wziewnie działają szybciej niż ta sama substancja przyjmowana doustnie lub w zastrzykach.

• Niższe dawki: Ponieważ lek jest dostarczany bezpośrednio do płuc, często wymagana jest mniejsza ilość leku w porównaniu z postaciami doustnymi lub wstrzykiwanymi.

• Skutki ogólnoustrojowe zmniejszone do minimum: Ponieważ lek trafia bezpośrednio do układu oddechowego, ryzyko wystąpienia ogólnoustrojowych działań niepożądanych jest mniejsze.

• Wszechstronność: Terapia inhalacyjna umożliwia podawanie różnego rodzaju leków, w tym roztworów soli fizjologicznej, leków mukolitycznych, leków rozszerzających oskrzela, kortykosteroidów i antybiotyków, zapewniając szerokie spektrum możliwości leczenia.

• Leczenie zindywidualizowane.

• Leczenie stanów przewlekłych.

• Odpowiednie dla pacjentów w każdym wieku.

Wstępne badania i praktyka kliniczna wykazały pozytywne wyniki terapii inhalacyjnej z wykorzystaniem nebulizatorów u pacjentów z PACS (Fawzy NA i in., 2023; Evans R i in., 2023). Stosowanie nebulizatorów jest popierane przez Europejskie Towarzystwo Mikrobiologii Klinicznej i Chorób Zakaźnych (ESCMID, 2022) i jest ujęte w praktycznych wytycznych szwajcarskich, francuskich i indyjskich oraz wspomniane we włoskim przeglądzie systematycznym dotyczącym długiego COVID (Fugazzaro S. i in., 2022).

Orientacja na rynku nebulizatorów

W zmieniającym się krajobrazie opieki po pandemii nabycie osobistego urządzenia do nebulizacji wydaje się rozważną decyzją. Stosowanie tego sprzętu w domu zapewnia skuteczną metodę podawania leku do płuc, ułatwiając szybszy powrót do zdrowia i umożliwiając pacjentom poddanie się pełnej procedurze leczniczej bez konieczności odbywania wielokrotnych wizyt w szpitalu. Poza kontekstem długiego Covid-19, nebulizatory mogą odegrać zasadniczą rolę w leczeniu i zapobieganiu szeregowi ostrych i przewlekłych chorób układu oddechowego. Ponieważ trendy zdrowotne przesuwają się w stronę spersonalizowanych terapii w domu, włączenie tej technologii do opieki indywidualnej odzwierciedla podejście przyszłościowe.

Dzięki różnorodnej ofercie nebulizatorów dostępnych na rynku, możliwe jest dokonanie wyboru rozwiązania dostosowanego do konkretnych potrzeb, gwarantującego osiągnięcie optymalnych efektów terapeutycznych. Wśród najważniejszych opcji wyróżniają się urządzenia MED-120, PRO-110 i PRO-115 firmy B.Well (Szwajcaria). Modele te zostały starannie zaprojektowane, aby dostosować się do potrzeb pacjentów cierpiących na ostre lub przewlekłe choroby układu oddechowego.

PRO-110

To stacjonarny nebulizator kompresorowy, będący przyjaznym rodzinom wyborem w terapii oddechowej. Cechą wyróżniającą PRO-110 jest jego mediana średnicy aerodynamicznej, która pozwala na generowanie cząstek aerozolu o wielkości 3,16 μm. Taka wielkość cząstek gwarantuje, że środki lecznicze przedostaną się nawet do najmniejszych oskrzeli i pęcherzyków płucnych. Badania potwierdzają, że podczas inhalacji tym urządzeniem ponad 70% leku dociera do docelowych tkanek. Funkcje te, często zaburzone w warunkach pocovidowych, są niezbędne do sprawnej wymiany gazowej.

Zastosowany w PRO-110 kompresor nowej generacji zapewnia minimalny poziom hałasu i niweluje tradycyjnie głośną pracę nebulizatorów kompresorowych, czyniąc terapię inhalacyjną bardziej komfortową.

Dzięki innowacyjnym funkcjom, takim jak szybkość nebulizacji 0,4 ml/min, PRO-110 umożliwia szybszą procedurę, wykorzystując jedynie 2-8 ml leku i skracając czas inhalacji, co jest szczególnie cenne w naszym dynamicznym świecie.

Zaprojektowany z myślą o użytku rodzinnym, PRO-110 zawiera akcesoria, takie jak ustnik, końcówka do nosa oraz maski dla dorosłych i dzieci. Ta różnorodność umożliwia dostosowanie urządzenia do różnych potrzeb osób w rodzinie.

Nebulizator PRO-115

Ma te same parametry techniczne co PRO-110, ale został zaprojektowany specjalnie dla małych dzieci. Urządzenie w kształcie jasnożółtego pociągu wytwarzającego parę podczas zabiegu wzbudza zainteresowanie i przekształca zabieg w zabawę. W zestawie znajdują się trzy maski o różnych rozmiarach – dla niemowląt, dzieci i dorosłych – PRO-115 zachęca młodych pacjentów do współpracy i przestrzegania zaleceń. Mogą z niego korzystać nawet rodzice, co jest praktycznym wyborem.

MED-120

To przenośny nebulizator kompresorowy, który wyróżnia się optymalnymi właściwościami inhalacyjnymi, dzięki czemu idealnie nadaje się do użytku osobistego. MED-120 skutecznie dostarcza do płuc ponad 71% wdychanego aerozolu, przy najmniejszej wielkości cząstek wynoszącej 2,9 µm. Dzięki jeszcze większej szybkości nebulizacji wynoszącej 0,3 ml/min, MED-120 zapewnia oszczędzające czas podawanie, wykorzystując do 6 ml przepisanego leku. Takie skalibrowane podanie gwarantuje, że precyzyjna dawka dotrze do układu oddechowego, zapewniając zoptymalizowaną odpowiedź farmakologiczną, kluczową w leczeniu powirusowych zespołów oddechowych. Zaprojektowany do działania przy poziomie hałasu wynoszącym zaledwie 44 dB, co odpowiada odgłosom deszczu, MED-120 jest zaliczany do najcichszych nebulizatorów kompresorowych.

Kompaktowa konstrukcja, wymiary 100 x 54 x 51 mm i waga zaledwie 160 g, zwiększają użyteczność MED-120, umożliwiając przenoszenie go w torbie lub zabranie w podróż. Nowoczesna funkcja zasilania micro USB zapewnia wygodne ładowanie za pośrednictwem powerbanków, komputerów przenośnych i stacjonarnych. Ta przenośność ułatwia pacjentowi przestrzeganie zaleceń, co jest szczególnie istotne w długoterminowym leczeniu objawów PACS. Urządzenie MED-120 wyposażone jest także w końcówkę do nosa, maski dla dorosłych i dzieci. Ta gama opcji odpowiada zróżnicowanej symptomatologii obserwowanej w PASC, od podrażnienia oskrzeli po zapalenie nosa.

Urządzenia B.Well podtrzymujące tradycję szwajcarskiej jakości są zgodne z europejską normą EN-13544 oraz z Dyrektywą 93/42/EWG. Przestrzeganie tych przepisów oznacza zaangażowanie producenta nebulizatorów w zapewnienie jakości i wydajności produktów. Zgodność z międzynarodowymi normami daje pewność, że produkty zaprojektowane są ze starannością i precyzją.

1. Pierce, Janet D.; Shen, Qiuhua; Cintron, Samantha A.; Hiebert, John B. Post-
   COVID-19 Syndrome. Nursing Research 71(2): 164-174, 3/4 2022. doi:
   10.1097/NNR.0000000000000565
2. Antoniou KM, Vasarmidi E, Russell AM, Andrejak C, Crestani B, Delcroix M,
   Dinh-Xuan AT, Poletti V, Sverzellati N, Vitacca M, Witzenrath M, Tonia T, Spanevello A.
   European Respiratory Society statement on long COVID follow-up. Eur Respir J. 2022 Aug
   4;60(2):2102174. doi: 10.1183/13993003.02174-2021.
3. Molina-Molina M, Hernández-Argudo M. Respiratory consequences after
   COVID-19: outcome and treatment. Rev Esp Quimioter. 2022 Apr;35 Suppl 1(Suppl 1):67-72.
   doi: 10.37201/req/s01.16.2022.
4. Perumal R, Shunmugam L, Naidoo K. Long COVID: An approach to clinical
   assessment and management in primary care. S Afr Fam Pract (2004). 2023;65(1):e1-e10.
   Published 2023 Jun 23. doi:10.4102/safp.v65i1.5751
5. Fawzy NA, Abou Shaar B, Taha RM, et al. A systematic review of trials currently
   investigating therapeutic modalities for post-acute COVID-19 syndrome and registered on WHO
   International Clinical Trials Platform. Clin Microbiol Infect. 2023;29(5):570-577.
   doi:10.1016/j.cmi.2023.01.007
6. Evans R, Pick A, Lardner R, Masey V, Smith N, Greenhalgh T. Breathing
   difficulties after COVID-19: a guide for primary care. BMJ. 2023 Jun 14;381:e074937. doi:
   10.1136/bmj-2023-074937.
7. Yelin D, Moschopoulos CD, Margalit I, Gkrania-Klotsas E, Landi F, Stahl JP,
   Yahav D. ESCMID rapid guidelines for assessment and management of long COVID. Clin
   Microbiol Infect. 2022 Jul;28(7):955-972. doi: 10.1016/j.cmi.2022.02.018.
8. Funke-Chambour M, Bridevaux PO, Clarenbach CF, Soccal PM, Nicod LP, von
   Garnier C, et al. Swiss recommendations for the follow-up and treatment of pulmonary long
   COVID. Respiration. 2021;100:826–41.
9. Andrejak C, Cottin V, Crestani B, Debieuvre D, Gonzalez-Bermejo J, Morelot-
   Panzini C, Stach B, Uzunhan Y, Maitre B, Raherison C. Guide for management of patients with
   possible respiratory sequelae after a SARS-CoV-2 pneumonia. Support proposals developed by
   the French-speaking Respiratory Medicine Society. Version of 10 November 2020. Rev Mal
   Respir. 2021 Jan;38(1):114-121. French. doi: 10.1016/j.rmr.2020.11.009.
10. Katiyar SK, Gaur SN, Solanki RN, Sarangdhar N, Suri JC, Kumar R et al. Indian
    Guidelines on Nebulization Therapy. Indian J Tuberc. 2022;69 Suppl 1:S1-S191. doi:
    10.1016/j.ijtb.2022.06.004.
11. Fugazzaro S, Contri A, Esseroukh O, et al. Rehabilitation Interventions for Post-
    Acute COVID-19 Syndrome: A Systematic Review. Int J Environ Res Public Health.
    2022;19(9):5185. Published 2022 Apr 24. doi:10.3390/ijerph19095185
12. Cazzola M, Ora J, Bianco A, Rogliani P, Matera MG. Guidance on nebulization
    during the current COVID-19 pandemic. Respir Med. 2021;176:106236. doi:
    10.1016/j.rmed.2020.106236
13. Basu D, Chavda VP, Mehta AA. Therapeutics for COVID-19 and post COVID-
    19 complications: An update. Curr Res Pharmacol Drug Discov. 2022;3:100086. doi:
    10.1016/j.crphar.2022.100086
14. MED-120 TH-130 compact compressor nebulizer. Instruction for Use. URL:
    https://bwell-swiss.ch/wp-content/uploads/2019/12/IM_MED-120_TH-130_ISO_1920.pdf
15. PRO-110 PRO-115 compressor nebulizer. Instruction for Use. URL:
    https://bwell-swiss.ch/wp-content/uploads/2017/12/IM_PRO-110_115_EN_0521.pdf

Self-MED

All Author Posts